Co dalej po referendum?

17
03

2014
07:59

Za przyłączeniem Krymu do Rosji opowiedziało się prawie 97 proc. uczestników wczorajszego referendum. Pojawiają się jednak doniesienia o nieprawidłowościach, do jakich mogło dojść podczas głosowania.

Teraz wszystko zależy od reakcji Zachodu. Wiele państw podzieliło stanowisko Kijowa, które dotyczy braku podstaw prawnych do przeprowadzenia owego referendum. Pozostaje liczyć na podjęcie przez nie konkretnych kroków w tej sprawie.

Przez konkretne kroki należy rozumieć zastosowanie sankcji, a przede wszystkim użycie oręża energetycznego. Tak jak to było w końcu lat 80. Wówczas Stany Zjednoczone doprowadziły do znaczącej obniżki cen ropy naftowej na rynkach światowych, co w konsekwencji było przyczyną tego, że załamał się program Gorbaczowa dotyczący przebudowy Związku Sowieckiego.

Publicystyka | Brak komentarzy

Putinowska puszka Pandory

04
03

2014
20:39

Władimir Putin, prezydent Federacji Rosyjskiej, podczas dzisiejszej konferencji prasowej próbował uzasadnić motywy wprowadzenia wojsk na Krym. Mimo największych jego chęci to mu się jednak nie udało, zaś Rosja niewątpliwie dokonuje agresji na Ukrainę.

Co więcej, Putin ingeruje w wewnętrzne sprawy Ukrainy, decydując o legalności bądź nielegalności ukraińskich władz. 28 lutego br. w rosyjskich mediach pojawiły się informacje, że prezydent Wiktor Janukowycz nie prosił o pomoc wojskową ze strony Rosji. Mimo wszystko Putin postanowił posłużyć się wojskiem w dialogu rosyjsko-ukraińskim.

Prezydent Rosji w swoim dzisiejszym wystąpieniu odniósł się także do sytuacji na Krymie. Status tego półwyspu jest przecież jasno określony – jest to autonomia w granicach państwa ukraińskiego.

Polityka | Brak komentarzy

Opieszałość Zachodu impulsem dla Rosji

24
02

2014
20:36

Z prof. dr. hab. Tadeuszem Marczakiem, kierownikiem Zakładu Studiów nad Geopolityką Uniwersytetu Wrocławskiego, rozmawia Izabela Kozłowska

Rosyjski minister ds. rozwoju gospodarczego Aleksiej Uljukajew w rozmowie z niemieckim dziennikiem „Handelsblatt” zagroził Ukrainie podniesieniem ceł importowych w przypadku podpisania przez władze w Kijowie umowy stowarzyszeniowej z UE. Jest Pan zaskoczony takimi deklaracjami?

Polityka | Brak komentarzy

Agonia ukraińskich nadziei

21
02

2014
09:29

Ostatnie wydarzenia na Ukrainie muszą napawać niepokojem. Kraj ten stanął być może na krawędzi wojny domowej, której skutków nie da się w tej chwili jeszcze przewidzieć, ale można powiedzieć, że mogą one być dalekosiężne nie tylko dla Ukrainy, lecz także dla nas, Polaków, Europy, Rosji i euroatlantyckiej wspólnoty.

Nieraz tak bywało w dziejach, że politycy nie wiadomo z jakiego powodu i pod wpływem jakiego impulsu otwierali puszkę Pandory lub niczym uczniowie czarnoksiężnika uruchamiali procesy, nad którymi nie byli w stanie zapanować i które obracały się na ich zgubę i zgubę narodów, którym przewodzili. Sławetny pakt Ribbentrop-Mołotow i cena, jaką za niego zapłacili także Niemcy i Rosjanie, jest tego najlepszym dowodem.

Polityka | Brak komentarzy

Gazowa Hanza

18
12

2013
13:09

Gaz ziemny z perspektywy rosyjskiej to nie tylko surowiec energetyczny, ale przede wszystkim instrument oddziaływania geopolitycznego. Posługując się nim, Moskwa chce osiągnąć następujące cele: reintegrację przestrzeni postsowieckiej, integrację przestrzeni eurazjatyckiej w myśl putinowskiego programu „od Władywostoku do Lizbony”, dezintegrację Międzymorza bałtycko-czarnomorsko-adriatyckiego postrzeganego w Rosji jako wrogi „kordon sanitarny”, bo oddzielający ją od Niemiec. Zwieńczeniem tego programu będzie wyparcie Stanów Zjednoczonych z Eurazji i pozbawienie ich w ten sposób pozycji światowego hegemona.

Publicystyka | Brak komentarzy

Energetyczna wojna

07
12

2013
10:53

Francuski geopolityk gen. Pierre-Marie Gallois słusznie stwierdził: „Kto kontroluje energię, ten kontroluje świat”. Nośniki energii nie są traktowane w naszych czasach w kategoriach towaru, wobec którego stosowane są reguły gry rynkowej. Ich ceny oderwane są od jakichkolwiek racjonalnych kalkulacji.

Koszt wydobycia jednej baryłki ropy naftowej w korzystnych warunkach Arabii Saudyjskiej, a koszt wyprodukowanej z niej benzyny wykazuje już kilkusetkrotną różnicę. Mniejsze, ale równie imponujące „przebicie” występuje w wypadku gazu ziemnego. Koszty wydobycia Gazpromu szacowane są na poniżej 20 dolarów za tysiąc metrów sześciennych, Polska zaś kupuje go za ponad 500 dolarów za tysiąc metrów sześciennych, czyli ok. 25-30 razy drożej. Dla porównania, na giełdach amerykańskich w lipcu ubiegłego roku gaz oferowany był w cenie 96 dolarów.

Polityka | Brak komentarzy

Jak najdalej od Rosji

05
12

2013
10:57

Skala protestów społecznych na Ukrainie związana ze wstrzymaniem procesu stowarzyszeniowego z Unią Europejską przekroczyła najśmielsze oczekiwania. Porównywalna może już być ze słynną „pomarańczową rewolucją”. Pojawiają się nowi przywódcy: Witalij Kliczko, Arsenij Jaceniuk i inni. Rośnie stopień obywatelskiego zaangażowania.

Prezydent Wiktor Janukowycz popełnił dwa błędy. Pierwszy, negocjacyjny, polegał na podawaniu i domaganiu się rekompensaty za straty Ukrainy, jakie powstaną po podpisaniu umowy o stowarzyszeniu i o strefie wolnego handlu z UE. Jakkolwiek nie ma powodów do kwestionowania tych wyliczeń (choć wątpliwości może budzić ich rozrzut: od 100 do 500 mld euro), to jednak skupienie się na sumach dało asumpt antyukraińskiej propagandzie, że Kijów zamierza przede wszystkim dokonać „skoku na kasę”. Taki wątek przewijał się w mediach rosyjskich, pojawiał się – niestety – także u nas oraz w innych krajach UE. Znacznie roztropniej byłoby skupić się na żądaniu stworzenia swoistej tarczy wobec zapowiedzianych przez Rosję restrykcji w rosyjsko-ukraińskiej wymianie handlowej.

Publicystyka | Brak komentarzy

Wojna handlowa między Ukrainą a Rosją

23
08

2013
12:32

Od 20 lipca tego roku trwa wojna handlowa między Rosją a Ukrainą. Jej inicjatorem była strona rosyjska, która rozpoczęła blokowanie przywozu ukraińskich towarów na swój rynek.

Ofiarą tych działań padła m.in. firma Roshen – produkująca słodycze, firma Obłoń – produkująca piwo, ukraińscy eksporterzy owoców i warzyw, przetworów mlecznych i innych towarów o krótkim terminie spożycia. Rosyjskie władze państwowe umywały ręce, zaprzeczając swojej inicjatywie w tej kwestii, przedstawiając trudności ukraińskich eksporterów jako efekt służbistości rosyjskich organów celnych i sanitarnych. Strona ukraińska tymczasem liczyła straty, które już powstały wskutek zniszczenia towarów w unieruchomionych na granicy transportach i które nastąpią, jeśli postępowanie strony rosyjskiej nie ulegnie zmianie. Szacuje się, że do końca roku straty mogą wynieść 2,5 mld dolarów.

Polityka | Brak komentarzy

Geopolityka gazowa Rosji

04
05

2013
12:42

Od kilku tygodni polska opinia publiczna zbulwersowana jest sprawą budowy przez Polskę kolejnego gazociągu transportującego rosyjski gaz ziemny. Chyba nietrafnie został on pierwotnie określony jako Jamał II, podobnie jak jego cel: ominąć Ukrainę, aby dotrzeć do Słowacji. Z późniejszych informacji wynika jednak, że sens i cel odnogi od gazociągu jamalskiego (pieremyczki) rysuje się nieco inaczej.

Miałaby ona pełnić głównie funkcję sieci przesyłowej do Puław i Tarnowa, które znalazły się na celowniku powiązanej z Gazpromem rosyjskiej firmy Acron. Celem strategicznym jest zatem przejęcie tamtejszych zakładów azotowych przy wydatnej pomocy byłego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. W efekcie polski przemysł chemiczny zostałby przywiązany do rosyjskiego gazu i ewentualna przyszła próba uwolnienia się od tej zależności byłaby mocno ograniczona.
Upadek międzynarodowego znaczenia Polski

Polityka | Brak komentarzy

Rosyjski Kreon

06
04

2013
12:50

Zbliżającą się trzecią rocznicę tragedii smoleńskiej w specyficzny sposób postanowiła uczcić strona rosyjska. We wpływowym i związanym z władzami moskiewskimi dzienniku „Izwiestia” ukazał się artykuł Siergieja Podosienowa atakujący ideę budowy pod Smoleńskiem pomnika upamiętniającego śmierć prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego i towarzyszących mu osób.

Autor w tendencyjny sposób imputuje, że strona polska pod zamierzony projekt zażądała obszaru o powierzchni 100 tys. m2, czyli więcej niż liczy moskiewski plac Czerwony (90 tys. m2), a ponadto zamierza stworzyć tam cały kompleks obejmujący pomnik ofiar, kaplicę, ekspozycję muzealną oraz parking.

Publicystyka | Brak komentarzy

Od Vancouver do Władywostoku

06
02

2013
16:30

W swoich dziejach Polska miała trzy wielkie szanse geopolityczne

Z Rosją łączy nas wiele. Przede wszystkim wspólnota słowiańskiego pochodzenia. Łączy nas także chrześcijaństwo, jakkolwiek w różnych wyznaniach.

Dzielą ideały polityczne i rywalizacja w dziele geopolitycznego uporządkowania Niżu Środkowo- i Wschodnioeuropejskiego.

Od morza do morza

W swoich dziejach Polska miała trzy wielkie szanse geopolityczne. Pierwszą wykorzystała, drugą próbowała wykorzystać, a trzecia właśnie przemija.

Każda z nich wiązała się z upadkiem wielkiego imperium eurazjatyckiego. Tak było w XIV wieku, kiedy kruszyła się potęga imperium stworzonego przez Dżyngis-chana i jego następców. W próżnię geopolityczną, jaka powstała na jego zachodnich peryferiach, weszło Wielkie Księstwo Litewskie, z którym Polska związała się unią w Krewie w 1385 roku.

Historia | Brak komentarzy

Ukraina na rozdrożu

19
12

2012
13:07

Prawie nikt w kręgach rosyjskich nie dopuszczał wariantu niepodległości Ukrainy. Aleksander Sołżenicyn, który traktował Związek Sowiecki jako wynaturzony imperialistyczny twór, proponował, aby na jego ruinach stworzyć Unię Słowiańską obejmującą Rosję, Ukrainę, Białoruś i Kazachstan – ten ostatni w czasach sowieckich w niemal połowie zaludniony był przez Rosjan.

Poetyckie weto wobec niepodległego państwa ukraińskiego zgłosił noblista Josif Brodski występujący, w tym wypadku, z wielkorosyjskich pozycji. Geopolityk Aleksander Dugin argumentował, że istnienie unitarnego państwa ukraińskiego jest sprzeczne z geopolityczną logiką ze względu na różnice narodowościowe, językowe, cywilizacyjne i gospodarcze. Tę argumentację Władimir Putin zaprezentował prezydentowi George’owi W. Bushowi. Kontrargumentacja ukraińska, że Federacja Rosyjska jest państwem jeszcze bardziej zróżnicowanym, jest pomijana w Moskwie milczeniem.

Polityka | Brak komentarzy

Cień Moskwy

20
10

2012
11:37

Z Rosją łączy nas wiele. Przede wszystkim wspólnota słowiańskiego pochodzenia, nieograniczająca się li tylko do pokrewieństwa językowego. Jest ona bowiem – jeśli wierzyć raczkującym dopiero badaniom nad genotypami poszczególnych narodów –znacznie silniejsza, niż nam się wcześniej wydawało. Łączy nas także chrześcijaństwo, jakkolwiek w różnych wyznaniach. Dzielą ideały polityczne i rywalizacja w dziele geopolitycznego uporządkowania Niżu Środkowo- i Wschodnioeuropejskiego.

Publicystyka | Brak komentarzy

Niespłacony rachunek

03
09

2012
11:33

Spośród krajów, które najbardziej ucierpiały gospodarczo w czasie II wojny światowej, na pierwszym miejscu znajduje się Polska. Dokładny rachunek strat i zniszczeń, jakie ponieśliśmy, został sporządzony przez Biuro Odszkodowań Wojennych w 1947 roku. Sprawozdanie BOW podkreślało wysoki wskaźnik strat biologicznych Polski – ponad 6 mln uśmierconych, 1,14 mln osób dotkniętych ciężką chorobą, 590 tys. okaleczonych. Obliczono, że straty wynikłe z biologicznego osłabienia Narodu stanowią 29 proc. strat gospodarczych. Rachunek BOW dotyczył tzw. ziem dawnych, które po 1945 r. znalazły się w granicach nowego terytorium Polski. Zostały więc z niego wyłączone zabużańskie tzw. ziemie utracone, a na zachodzie Ziemie Odzyskane. Dokonując swoich obliczeń, BOW wprowadziło pojęcie strat pośrednich i bezpośrednich. Te pierwsze obliczono na 16,8 mld dolarów amerykańskich, drugie – na 32,4 mld dolarów (według wartości z 1938 roku). Ogół strat gospodarczych Polski wyniósł więc 49,2 mld dolarów (dzisiejsza wartość to ok. 800 mld dolarów).

Publicystyka | Brak komentarzy

Przeciąganie Ukrainy

07
05

2012
10:06

Julia Tymoszenko, jedna z dwóch czołowych postaci ukraińskiej „pomarańczowej rewolucji”, po której zwycięstwie objęła funkcję premiera, znajduje się obecnie w więzieniu z oskarżenia o działanie na szkodę swojego kraju w kontaktach gazowych z Rosją. Ostatnie doniesienia o złym traktowaniu jej w miejscu odosobnienia skłoniły wielu polityków do pomysłu zbojkotowania mistrzostw Europy w piłce nożnej, które organizują wspólnie Polska i Ukraina. Taki bojkot z pewnością obniży rangę imprezy, choć jej strona widowiskowa zależy już od samych sportowców.

Polityka | Brak komentarzy

W trybach nowego bloku

02
05

2012
10:09

Dylemat niemieckich wielkomocarstwowych ambicji ujmowany jest następująco: Niemcy są za duże jak na Europę, za małe jak na świat. Żeby więc odgrywać rolę mocarstwa światowego, muszą poszukiwać partnera, który swoimi zasobami powiększyłby ich potencjał. Znajdują go w Rosji.

Myśl o stworzeniu osi Berlin – Moskwa nie jest także obca kołom rosyjskim. Już uważani za pionierów geopolityki rosyjskiej gen. Milutin i gen. Wandam postulowali stworzenie bloku geopolitycznego sięgającego od Atlantyku do Pacyfiku, opartego na przymierzu niemiecko-rosyjskim. Także inicjator kolei transsyberyjskiej min. Siergiej de Witte był przekonany, że kolej ta stanie się komunikacyjnym kośćcem wielkiej eurazjatyckiej przestrzeni, spinając brzegi Atlantyku z brzegami Oceanu Spokojnego.

Publicystyka | Brak komentarzy

Miedwiediew – połowa zgodnego tandemu

04
12

2010
10:23

Rosją rządzi zgodny tandem dzielący się rolami, zwłaszcza w polityce zagranicznej. Prezydenta Miedwiediewa i premiera Putina łączą poglądy i cel, jakim jest rozszerzenie wpływów Moskwy na cały kontynent europejski.

Dla wielu obserwatorów prezydent Dmitrij Miedwiediew wyraźnie stoi w cieniu swego poprzednika, obecnego premiera Władimira Putina. Analitycy przewidują, że następne wybory prezydenckie będą oznaczały powrót Putina na najwyższe stanowisko państwowe. Wrażenie takie podtrzymuje sam Putin. Na posiedzeniu klubu „Wałdaj” tak mówił o wzajemnych relacjach z Miedwiediewem: „Jesteśmy tej samej krwi i tych samych poglądów (…) czy konkurowaliśmy ze sobą w 2008 roku? Nie. I w 2012 nie będziemy konkurowali. Dogadamy się”. Są jednak tacy, którzy nie wykluczają, że sprawy przybiorą inny obrót i obecny prezydent zostanie wybrany na następną kadencję. Jednak także oni zaznaczają, że brak jest istotnych różnic politycznych pomiędzy prezydentem i premierem, że Rosją rządzi zgodny tandem dzielący się rolami, zwłaszcza w polityce zagranicznej.

Polityka | Brak komentarzy

Widmo Wielkiej Eurazji

19
10

2010
10:26

Współczesna batalia geopolityczna rozgrywa się na skalę globalną. Stratedzy zachodu Europy i Rosji zmierzają do radykalnego odwrócenia układu sił w świecie. Ich celem jest wyparcie Stanów Zjednoczonych z Eurazji, strategiczne partnerstwo ze światem islamu i zdegradowanie roli Europy Środkowo-Wschodniej z Polską na czele.

Z pewnym opóźnieniem polska opinia publiczna zapoznała się z artykułem znanego rosyjskiego eksperta ds. polityki zagranicznej Siergieja Karaganowa, który urzędowa „Rossijskaja Gazieta” opublikowała 9 lipca pod znamiennym tytułem „Związek Europy i Rosji – ostatnia szansa?”.
Autor stwierdza, że w ciągu ostatnich lat dwukrotnie pojawiła się szansa na zbliżenie Europy i Rosji. Pierwsza, na początku lat 90. XX wieku, po wahaniach została odrzucona przez Zachód. Druga wiąże się z prezydenturą Władimira Putina, który na początku XXI wieku poważnie i realistycznie, zdaniem autora, starał się zbliżyć Europę i Rosję. Zabrakło jednak strategicznego spojrzenia na to, do czego obie strony powinny dążyć.

Polityka | Brak komentarzy

Oby nie spuszczono kolejnej zasłony milczenia

24
09

2010
10:29

Mówiąc o początkach związków ziemi smoleńskiej z Polską, trzeba przyznać, że faktycznie w naszej tradycji pamiętna jest bitwa pod Grunwaldem i udział w niej pułków smoleńskich wzmiankowany przez Długosza. Losy państwa polsko-litewskiego i Smoleńska splatały się. Przecież przez wiele dziesiątków lat Smoleńsk był częścią składową Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ostatecznie dopiero pokój andruszowski oddzielił Smoleńszczyznę od naszego państwa. Doktor Kononow wspomina o tym, że Polacy oblegali Smoleńsk, ale trzeba mieć w pamięci, że kilkakrotnie Smoleńsk był oblegany przez Rosjan i też dzielnie się bronił przed tym najazdem. To było miasto pogranicza. Gdy Zygmunt III Waza zdobywał Smoleńsk, tak naprawdę odzyskiwał to, co utraciliśmy za Zygmunta I Starego w 1514 roku.
Pamiętajmy, że idea, która przyświecała królowi Zygmuntowi III Wazie, wynikała z planu stworzenia unii Polski, Litwy i Rosji. Tę wielką ideę Rosja XVII-wieczna odrzuciła. A chodziło o coś więcej niż związek państwowy Rzeczypospolitej i Rosji. Zaprzepaszczono szansę na demokratyzację Rosji już na początku XVII wieku. Wybrano samodzierżawie, autokratyczny model rządów, chyba nie do końca z korzyścią dla siebie.

Historia | Brak komentarzy

Rosja nie odpuści sobie Ukrainy

21
01

2010
10:44

Z prof. Tadeuszem Marczakiem z Instytutu Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Wrocławskiego rozmawia Mariusz Bober

Zaskoczyły Pana wyniki wyborów prezydenckich na Ukrainie?
– Raczej nie. Są one zasadniczo zgodne z wcześniejszymi sondażami. Pewnym zaskoczeniem jest może jedynie wynik Serhieja Tihipko (13 proc. głosów), któremu przed wyborami przepowiadano wynik podobny do Julii Tymoszenko (25 proc. głosów).

Polityka | Brak komentarzy